Ετικέτες

Πολύ σημαντικά βήματα προόδου έχουν γίνει στην κατεύθυνση της ισότητας των δύο φύλων, ιδίως στις λεγόμενες ανεπτυγμένες χώρες και ιδίως όσο περισσότερο στρέψουμε το βλέμμα μας πίσω στο χρόνο και προχωρήσουμε στις σχετικές συγκρίσεις. Είναι, όμως, γεγονός ότι η ισότητα στα δύο φύλα σε πολλούς τομείς μένει καθηλωμένη στα χαρτιά με χαρακτηριστικό ευρωπαϊκό παράδειγμα την Ελλάδα που με βαθμολογία – δείκτη ισότητας 52,5 στα 100 (το 100 αντικατοπτρίζει την επίτευξη πλήρους ισότητας),  είναι ουραγός στην Ευρώπη, σύμφωνα με την δημοσίευση της σχετικής κατάταξης των χωρών τον Οκτώβριο του 2021 από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την ισότητα των φύλων. Η Ελλάδα παραμένει στάσιμη σε κρίσιμους τομείς, όπως η εκπαίδευση, οι αμοιβές, η συμμετοχή στην εξουσία.

Στο βιβλίο  της «Αόρατες γυναίκες«, που κυκλοφόρησε το 2019, η δημοσιογράφος, φεμινίστρια και ακτιβίστρια CAROLINE CRIADO PEREZ   αποκαλύπτει πώς οι γυναίκες αποκλείονται σε όλο τον πλανήτη από την κυβερνητική πολιτική και την ιατρική έρευνα, την τεχνολογία, τους εργασιακούς χώρους με τρόπους συχνά υπόγειους, αν και συχνά φαίνονται να τηρούνται κατά γράμμα οι επιταγές της ισότητας ανάμεσα στα δύο φύλα!

Σε  πολλές πτυχές της ζωής μας – αυτό τονίζει η συγγραφέας και εδώ εντοπίζεται η συνεισφορά της- οι γυναίκες είναι αόρατες, είναι σαν να μην υπάρχουν, δηλαδή δεν υπάρχουν δεδομένα για αυτές, π.χ. στατιστικά στοιχεία, έρευνες, μελέτες. Αντιθέτως, τα δεδομένα, που προβάλλονται και υποτίθεται είναι αντικειμενικά, δεν είναι και τόσο αντικειμενικά,  γιατί απλούστατα αφορούν τους άντρες, που θεωρούνται πρότυπο ανθρώπου, ο άνθρωπος κατεξοχήν!  Με άλλες λέξεις ο κόσμος ερμηνεύεται, αξιολογείται, διαμορφώνεται και αναδιαμορφώνεται με δεδομένα που αφορούν τις προδιαγραφές των ανδρών, σωματικές κυρίως, αλλά όχι μόνο . Αυτό, αν αρχικά έγινε εσκεμμένα ή και τυχαία, στη συνέχεια, χωρίς να το συνειδητοποιούμε καν, αναπαράγεται από άνδρες αλλά και γυναίκες, έτσι ώστε να φαίνεται ως κάτι το φυσιολογικό!

Ένας από τους πολλούς τομείς, χαρακτηριστικός για τις βαριές επιπτώσεις του στις γυναίκες, είναι αυτός της αυτοκινητοβιομηχανίας, ο οποίος, μαζί με την παραγωγή των γυαλιστερών τροχοφόρων προϊόντων της, παράγει και περίπου 1.300.000 θανάτους ανθρώπων κάθε χρόνο (κάθε 24 δευτερόλεπτα ένας άνθρωπος χάνει τη ζωή του στους δρόμους του κόσμου) άλλους τόσους τουλάχιστον σοβαρούς τραυματισμούς, αμέτρητο πόνο για τους συγγενείς των θυμάτων…. αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα για τις αυτοκινητοβιομηχανίες ,τις διαφημιστικές, ασφαλιστικές, και διάφορες εθελοτυφλούσες πολιτείες, σαν την ελληνική. Άλλη βιομηχανία με παραγωγή τόσο θανάτων θα είχε άμεσα κλείσει.

Πιο συγκεκριμένα: μία γυναίκα σε τροχαία σύγκρουση έχει 47% περισσότερες πιθανότητες να τραυματιστεί σοβαρά, κατά 71% να τραυματιστεί αρκετά και 17% περισσότερες πιθανότητες να χάσει τη ζωή της σε σχέση με έναν άντρα. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;

Γιατί απλούστατα υπάρχει κενό δεδομένων για τις γυναίκες όσον αφορά τα αυτοκίνητα, τον τρόπο σχεδίασης τους, την κατασκευή τους. Αυτό έχει επιπτώσεις στην οδική ασφάλεια όσον αφορά το γυναικείο φύλο, αφού το κοινό στο οποίο απευθύνονται αυτοκινητοβιομηχανίες και διαφημιστικές είναι κυρίως το αντρικό φύλο.

Οι ζώνες ασφαλείας, παραδείγματος χάριν, βασικό παθητικό μέσο ασφαλείας, δεν είναι κατασκευασμένες σύμφωνα με τις προδιαγραφές των γυναικείων σωμάτων,  τις ιδιαιτερότητές του γυναικείου σώματος. Οι ζώνες ασφαλείας δεν είναι κατάλληλες για τις γυναίκες που κυοφορούν (το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων εμβρύων σχετίζεται με τις τροχαίες συγκρούσεις), χωρίς να ξεχνάμε ότι κατά τη διάρκεια μιας εγκυμοσύνης δεν συμβαίνουν μόνο στην περιοχή της κοιλιάς αλλαγές στο σώμα μιας γυναίκας.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι οι δοκιμές που γίνονται είναι σύμφωνα με ανδρείκελα τα οποία, αν δεν είναι ανδρικά, στην καλύτερη περίπτωση είναι μία αντιγραφή του ανδρικού σώματος σε μικρότερες διαστάσεις. Αυτά τα ανδρείκελα παραβλέπουν όμως ότι γενικά ένα ανδρικό σώμα έχει μεγαλύτερο ποσοστό μυϊκής μάζας και μεγαλύτερη πυκνότητα οστών. Ένα αντρικό σώμα γενικότερα αντέχει περισσότερο στις τρομακτικά συχνά δυνάμεις που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια μιας τροχαίας σύγκρουσης.

Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι συχνά συλλέγονται δεδομένα για αυτούς που οδηγούν ένα όχημα και όχι για τους συνεπιβάτες. Στην περίπτωση που υπάρχουν και τα δύο φύλα σε ένα όχημα αυτός που συνήθως βρίσκεται στη θέση του οδηγού είναι άντρας και στη θέση του συνοδηγού η γυναίκα. Σε περίπτωση τροχαίου άρα δεν συλλέγονται συνήθως στοιχεία ή συλλέγονται λιγότερα σε σχέση με τον οδηγό.

Τα καθίσματα είναι περισσότερο κατάλληλα να δεχτούν και να προστατεύσουν ανδρικά σώματα. Είναι πιο σκληρά από ότι πρέπει, για να προστατεύσουν ένα γυναικείο σώμα, αλλά είναι προσαρμοσμένα στα πιο μυώδη αντρικά σώματα.

Σε οπίσθιες συγκρούσεις μία γυναίκα οδηγός έχει περισσότερες πιθανότητες να τραυματιστεί (έως και τρεις φορές περισσότερο) σοβαρά στον αυχένα, επειδή διαθέτει λιγότερο ισχυρούς μυς στο μέρος αυτό το σώματος και λόγω του γεγονότος ότι το στήριγμα κεφαλής δεν είναι φτιαγμένο για το δικό της κεφάλι αλλά ενός άντρα. Και μην ξεχνάμε ότι οι άντρες οδηγοί με μεγαλύτερη συχνότητα παραβιάζουν τα όρια ταχύτητας, δεν κρατούν τις απαραίτητες αποστάσεις ασφαλείας, οδηγούν πιο επιθετικά και είναι πιο πιθανό να είναι οι υπαίτιοι – παρά τα θύματα – μιας οπίσθιας τροχαίας σύγκρουσης.

Παρότι γενικώς υπάρχουν οι δυνατότητες ρύθμισης και στο ύψος του καθίσματος, πάλι γενικά οι γυναίκες βρίσκονται σε μία θέση ακατάλληλη, πράγμα που εγκυμονεί κινδύνους. Είναι συνηθισμένη η εικόνα στους ελληνικούς δρόμους μίας βραχύσωμης γυναίκας οδηγού που πασχίζει να δει καλύτερα στο δρόμο και γι’ αυτό πηγαίνει το σώμα της πιο κοντά στο τιμόνι, ενώ ταυτόχρονα σαν να προσπαθεί να σηκωθεί. Εύκολα κάποιος, συχνά και καλοπροαίρετος, θα το αποδώσει στο «γεγονός» ότι, όπως όλες οι γυναίκες, δεν έχει καλή αντίληψη του χώρου σε αντίθεση με τους άντρες εποχούμενους.

Άρα μήπως επειγόντως χρειάζεται να συλλέξουμε στοιχεία για το 51% του πληθυσμού της γης που παρότι πλειοψηφία αποτελεί μειονότητα. Βέβαια, έτσι θα πέσουνε οι δείκτες, τα αστέρια ασφαλείας σε αρκετά μοντέλα, αλλά θα αυξηθεί η οδική ασφάλεια και θα μειωθούν τα θύματα στους δρόμους.

Βαγγέλης Δήμας

Πηγές:

Αόρατες Γυναίκες, Μεταίχμιο 2019, κυρίως σελίδες 242-249

https://www.google.com/amp/s/www.kathimerini.gr/society/561561208/deiktis-isotitas-fylon-2021-oyragos-i-ellada-stin-ee/amp/